Haptotherapie

De haptonomie is een wetenschap die de wetmatigheden van het menselijke gevoelsleven bestudeert. Zij legt zich daarbij in het bijzonder toe op het beschrijven van al datgene wat een rol speelt in de tussenmenselijke affectieve verhoudingen, communicatie, interacties en relaties en het overdragen en beleefbaar maken hiervan in scholing en begeleiding.
Het begrip haptonomie is een samenvoeging van twee Oudgriekse begrippen: hapsis en nomos.

Hapsis betekent: gevoel, gevoelsbeleving, tact, tast en nomos betekent wet, regel, norm. Hapto, in het woord haptonomie, stamt van het werkwoord haptein wat betekent: aanraken, verenigen, een relatie vestigen, zich hechten aan…. en in overdrachtelijke zin: in (tactiel) contact treden om gezond te maken, te helen, te bevestigen.

Dit specifieke contact karakteriseert de haptonomische benadering: het ontmoetend, helend (is heel makend, heel de mens omvattend) aanraken om de ander in zijn wezen te bevestigen

Haptonomie houdt zich bezig met gevoelsmatige ontwikkelingen en in ruimere zin met de gevoelsmatige wisselwerking tussen mensen. De aanraking speelt een belangrijke rol in de therapie en is een directe wijze om datgene wat voelbaar is, voelbaar te maken.

De mens raakt van nature aan. Een moeder streelt haar kind, als het huilt. Iemand legt zijn arm om een dierbare heen, wanneer hij of zij verdriet heeft. Als iemand blij is een ander te zien dan raakt men elkaar aan door een handdruk, een kus of omhelzing.
Aanraken is niet alleen heel natuurlijk maar ook heel belangrijk. Wanneer een kind te weinig wordt aangeraakt of op andere manieren te weinig affectief wordt bevestigd dan kan dit leiden tot een verstoring van de normale ontwikkeling. Als gevolg daarvan ontstaat een patroon, waarin de gevoelens en gedachten niet meer in overeenstemming zijn met het leven, dat iemand leidt.
Het contact met de ander en de omgeving (relaties, werk, familie) zijn vaak bemoeilijkt. Op latere leeftijd kan dit leiden tot gevoelens van onbehagen, relationele problemen en lichamelijke klachten. Haptonomie beoogt de veiligheid, het zelfvertrouwen en de eigenheid van iemand in de communicatie met anderen te ontwikkelen of te versterken.
Wanneer iemand vertrouwen heeft, durft hij beter zijn eigen mogelijk- en onmogelijkheden onder ogen te komen in relatie tot zijn omgeving.

In haar praktische toepassing is de haptonomie geen geneeswijze of therapie maar een benaderingswijze die binnen elk beroep van de welzijns- of gezondheidszorg te integreren is. Op basis van deze integratie kan men vanuit haptonomische optiek zicht krijgen op de aangeboden problematiek, het mogelijk ontstaan ervan en wat de mens vanuit persoonlijke vermogens en mogelijkheden daaraan zelf kan doen.

Deze begeleidingsvorm wil mensen onder meer laten ontdekken hoe zij zelf keuzes kunnen maken, richting kunnen geven aan en daar zelf verantwoordelijkheid voor kunnen nemen en dragen. Het appèl op de eigen vermogens en mogelijkheden en het actief participeren is daarom essentieel binnen een haptonomische begeleiding.

De mens neemt deel aan de leefwereld via een veelheid aan contacten en interacties, waarbij hij voortdurend geconfronteerd wordt met de noodzaak tot het nemen van al dan niet bewuste persoonlijke keuzes of stellingnamen.

In onze maatschappij, en ook onze opvoeding, zijn wij maar al te vaak geneigd keuzes te maken op grond van wat wij menen dat onze omgeving van ons verwacht of wenselijk acht.
Het is daarbij niet vanzelfsprekend te luisteren naar wat wij diep in ons zelf voelen en beleven, en dié keuze te maken die voor ons zélf van belang is en bij ons past.

Het maken van keuzes gebaseerd op datgene wat men van ons verwacht kan zelfs zo eigen geworden zijn dat men de innerlijke overtuiging gekregen heeft dat het zo hoort.
Als wij hebben geleerd op dié grond keuzes te maken blijkt het op latere leeftijd niet eenvoudig om te kunnen beluisteren hoe het voor ons zélf ligt.

Hierin kan een belangrijke grond gelegen zijn voor stoornissen in het persoonlijk fungeren en het zich daarbij al dan niet welbevinden.